Nov 19

Ucwaningo no-Irina Mthembu ngempilo yaseNanda

by in Umlando & Nesikukhumbulayo, Umphakathi

Irina and PhumlaniUcwaningo Phakathi kukaPhumlani Mfekayi (umfundi waseNyuvesi yaKwa-Zulu Natal) no-Irina Mthembu  oyisakhamuzi saseNanda mayelana nempilo yakhe kanye nakukhumbulayo, ngomhla zingama 24 kuMfumfu kowezi-2014.

Phumlani: sawubona gogo

Irina: yebo mzukulu unjani?

Phumlani: ngiyaphila gogo, lona okhuluma naye uPhumlani wakwaMfekayi. Ngisuka eNyuvesi yaKwaZulu Natali. Ngizokwenza ucwaningo mayelana nempilo yakho njengesakhamuzi saseNanda. Ngaphambi kokuba ngihambe kakhulu bengingathanda ukwazi ukuthi ugogo ungubani?

Irina: ngingu Irina igama lami, isibongo sami ngingowakwaMthembu. Lapho ngizalwa khona ngizalwa kwaSimelane, le ePiet Ritief lapho inkaba yami ikhona.

Phumlani: okusho ukuthi ePiet Ritief yilapho wazalelwa khona?

Irina: Yebo

Phumlani: Mhlawumpe wazalelwa khona wase ukhula kuphi, kanjani uze ufike eNanda.
Irina:
kwahamba kwahamba, ubaba wayesemaplazini, washonake ubaba. Umama wayesevele esekholwa lapha kwaShembe, wayesesithatha thina zingane zakhe sesibuya naye lapha ekuPhakameni sahlangana khona sahlala khona. Sathi singakhula yathi inkosi yasekuphakameni abantwana abahlali endaweni kaNkulunkulu, bayaphela baphuphe ngakho ngonifunela indawo kwaZulu. Ngempela wasifunela indawo lapha enkosini yakwaMathaba efe izolo, uyayibona?

Phumlani: yebo

Irina: ikithi lilapho. Saze sagana ke thina mantombazane nabafana baganwa. Imizi yakithi                  elapho mbili eyabafana, omunye udadewethu ukwaMthethwa mina ngila.

Phumlani: okay ngiyezwa Mvelase. Banibiza kanjalo njengabantu bakwaMthembu.
Irina:
ya

Phumlani: njengoba usushilo ukuthi inkosi yanifunela indawo lapha, mhlawumba ngaphambi kokuba siqhubele lapho bengingathanda ukwazi ukuthi wazalwa ngamiphi iminyaka uma usakhumbula.

Irina: ngabe ngiqamba amanga

Phumlani: awusakhumbuli? Ayikho inkinga nalapho. Engicela ukukubuza ukuthi ngesikhathi nifika lapha eNanda nafika nomndeni wonke uphelele noma…?

Irina: yebo nabasekhakomama ngoba kwakungasasele muntu lapha, isalukazi esiwugogo ozala umama silapha emathuneni akwaBhekabesatshwa. Saze saphathwa umama saze sashona khona lapha ekuPhakameni. Siya kwaZulu nje sona sesishonile.

Phumlani: okusho ukuthi impilo yenu ikhona khona la eNanda?

Irina: impela impilo yethu ikhona la eNanda. wasithatheke ubaba wasibeka kwaZulu, sesaba ngabakwaZulu. Noma sigida ezintombini, wayethi singagidi ezintombini zesilungu ngoba thina singabangaphesheya koThukela. Njengoba siza nje lapha abantu ngesikhathi sezimpi ababewela uThukela abawelanga kahle, abanye baphelela emanzini bedliwa zingwenya, kubulawana.

Phumlani: okay gogo, mhlawumbe uma ngingake ngibuze kancane mayelana nezemfundo ukuthi uke waya yini esikoleni phambilini?

Irina: ngaya kancane, ngangifunda khona lapha ekuphakameni. Ubaba lapho wayesemaplazini, wangithatha ngathi ukuyofundafunda khona kancane. Ngafundiswa uMiss Gumede noMiss Nene.

Phumlani: engicela ukukubuza ukuthi isimo sasinjani ezikoleni naseNanda ngaleso sikhathi?

Irina: sasiphansi kakhulu. Bukake lendoda engikukhombisa yona lapha yayinguthisha omkhulu eManzimtoti.

Phumlani: oh eManzimtoti!

Irina: mmmmh! Sengasibona nesikole eyayiphethe kuso, iyinhloko yothisha

Phumlani: oh uthishanhloko. Mhlawumbe ngokwezepolitiki kwakuhlaliswanwe kanjani, kahle noma mhlawumbe kwakunodlame?

Irina: kwakuhlaliswene kahle, lwalungekho udlame kusaphethe uMafukuzela, uJohn Dube. Kuhlonishwa yena kakhulu, wayengalifuni naye leli sonto likaShembe. Wayelichitha ehlangene nabanye abefundisi.

Phumlani: mhlawumbe uma ngingase ngibuze nje lapha Mvelase ukuthi uJohn Dube nimazi ngokumbona yini njengoba thina bantu abasha simuzwa ngendaba?

Irina: yebo simazi ngokumbona

Phumlani: kuhle impela ukwazi lokho. Mhlawumbe gogo uma ngingase ngibuze nje ukuthi niphila kanjani endaweni yaseNanda nomakhelwane? Ngenze isibonelo, lapho ngisuka khona emakhaya eMtubatuba akufani nezindawo ezisemalokishini.

Irina: phela nina nihlezi ezweni eliphilayo, lapha emalokishini kubi kakhulu. Kuyabulawana, ulala ungazi noma kosa ngiphilile yini. Sikhona thina ngoba siphethwe isandla sikaShembe. Siphethwe isandla esihle kakhulu esikulondoloza emini sikulondoloze ebusuku. Umthetho lapha encwadini uthi thandaza ulala uthandaze uvuka.

Phumlani: okay gogo. Mhlawumbe kuwena njengesakhamuzi esidala saseNanda, ngabe kusho ukuthini noma kubaluleke ngani kuwena ukuba isakhamuzi saseNanda?
Irina:
ngizothini?

Phumlani: mhlawumbe uma uqhathanisa nezinye izindawo, usengakuthanda ukusuka eNanda uye kwenye indawo emuva kokuthi usuhlale isikhathi eside kangaka?
Irina:
ngangikade ngithanda ukusuka kulendawo ngiyokwakha kwaDlangezwa enkosini uMathaba.
Phumlani: njengoba usungitshelile ngomuntu ofana noLangalibalele Dube, ngabe unalo ulwazi ngomuntu ofana noGandhi?

Irina: ……uLangalibalele wayenale ndoda yakwaMnqayi eyayinguMmeli kababa wasekuPhakameni, iphethe izindaba zasekuPhakameni.

Phumlani: uma ngingase ngibuze ukuthi njengomuntu omnyama iziphi izinto okholelwa kuzona?
Irina: angazi lutho okwalapha ngaphandle, ngazi okwaseNazaretha kuphela, okuhlezi kukhona enqondweni nasenhlizweni yami okufanele ngikwenze. Okunye nje angikwazi angizange ngaphumela ngaphandle. Ngakhulela lapha eNazaretha ngaganela khona lapha.

Phumlani: okusho ukuthi kusukela ebunganeni bakho ubukule nkolo?

Irina: yebo, kwakholwa umama wami owayegula kakhulu. Ngasala kugogo wangisonga ngesikhumba semvu ngoba phela izingubo zazingakabikho ezitolo, engiphuzisa ubisi. Umama wayegula kakhulu, engakwazi nokungithatha, engazi lutho. Athi uma elele umama abone umuntu evele emkhathini ekakwe amafu, ehlabelele lomuntu athi ‘thuthuka thuthuka weMnazaretha izizwe zomile’.wathathwa ubaba wakhe wayomfaka esitimeleni eDumbe, hhayi nasePiet Retief. Impilo yami ibe nzima kakhulu ngisewumntwana ngingalutholi uthando lukamama ngenxa yokungaphatheki kahle kwakhe ngokwezinga lempilo.

Phumlani: okusho ukuthi inkolo kababa uShembe iwumgogodla wempilo yakho, into ongeke uhlukane nayo?

Irina: kade ngitshela nazi izingane zami ukuthi uma ngifa kuzofanele ngibhale incwadi bese ngiyoyigxiba emaphoyiseni, selilele ibhokisi selikhishwe ngaphandle ethendeni, ayifunde umfana wami ayifundele ukuthi ugogo wathi wathi wathi…ngingowokuzalwa kulolu kholo. Sobane, umama wazala thina sobaw4, amantombazane amabili nabafana ababili. Usehambileke umfana ongelamayo, sesisele sibathathu. Nabo laba abakhona sebegugile bangaphambi kwami. Unkosazana wakwethu wakhile kanye nomfowethu kwaMathaba, bese kuba yimina lapha.

Phumlani: kuyinto enhle gogo lena ukuthi into okhuliswe ngayo usesemncane uyigcine, nanokuthi kuhle ukuthi izingane zakho zazi ukuthi ugogo ubephila impilo enjena. Indaba yencwadi ibalulekile futhi izokhuluma ngisho sewulele ukuthi nakhu ugogo owasala wakusho ngempilo yakhe.

Irina: lalela wena ngane ngizobakhela izindlu ngibafake labafana, bane, abazukulu ababili kanye namadodana amabili. Lendawo ngayinikwa uZazi Khuzwayo, ngangigula ngihlala eClermont bonke laba bantu abahlala lapha bengangithandi bengenza izaga. UNkulunkulu owadala izulu nomhlaba aye kuKhuzwayo athi ‘tshela uMthembu athathe umkakhe aye eNanda kunendawo enginayo ngiyamupha yona’. Wemtanami ubokholwa kwaShembe. Uyangizwa mntanomtanami?

Phumlani: ngikuzwa kahle

Irina: wengane ngake ngaba intombi, ungangiboni njengoba senginje.

Phumlani: and wawumuhle futhi

Irina: ayi suka wena, ngangilwa kabi nomuntu osho njalo. Ngacelwa insizwa yale eGebisila, lapho kwaDlangezwa, eyakwaMdunge. Waze wayibuza ubaba ukuthi uyamazi yini lomntwana lapho ngamlanda khona? Wathi hamba uyocela ezinye izintombi, wavala nami ubaba ngabe ngagana kwaMdunge. Ngiyinkosazana ngangihlabelela, ngilandela ngasemuva bephela amandla abanye ngilokhu ngiphikelelile phambili.

Phumlani: ulokhu uphikelela


Irina:
yebo ke namhla mina ngithelile ngalishiya izwe lakithi, ngilapha eNtabeni ngiphosa amahlo ezweni lakithi eSwazini ngeke ngiphinde ngibuyele emuva ngoba ngisekuPhakameni. Kade ngitshela izingane zami ukuthi mina anongibeka kwaBhekabesathu lapho ugogo wami ozala umama elele khona nezingane zami ezintathu.

Phumlani: ngicela ukubuza lapha gogo njengoba usushilo ukuthi inkolo kaShembe kuwena iwumgogodla wempilo yakho, mhlawumbe imuphi umuzwa ongaba nawo uma kuya ngokuthi abazukulu nezingane zakho zikhetha ukungayilandeli le nkolo ekubeni wena inhliziyo yakho yonke usuyithathile wayifaka kuyona?

Irina: bangeke bangayilandeli, ngibanikelela zonke izinsuku lezi ngisho imali ngingenayo ngibanikelele oR2 ababili ngibabize ngamagama ukuthi lona okabani nobani. Ngifuna lokhu okukimi kungene ezinhlizweni zabo.

Phumlani: asithembe noNkulunkulu uzokuphendulela gogo.

Irina: Yebo. Futhi uma beganwa bengahlangani namathini into ehamba emgwaqeni, ungaboganwa yithini wemfana, uboganwa intombazane yasemakhaya. ungahlangani nodoti emgwaqeni bese uyawuthatha. uyokwakha umuzi kakhokho hhayi okababa wakho.

Phumlani: okakhokho hhayi okababa?

Irina: cha. Uthi wena wakha umuzi kakhokho, utshele ubaba ukuthi ‘baba nanku umuzi kakhokho usibanibani’.

Phumlani:
okusho ukuthi izingane zami yizona esizokwakha umuzi kababa wami?
Irina:
yebo ke

This post is also available in: English

Leave a Reply


1 + 9 =